Zespół budowli stopnia wodnego Leśna wraz z elektrownią znajduje się na rzece Kwisa w miejscowości Leśna, gmina Leśna, województwo dolnośląskie. Prawdopodobnie jest to najstarszy tego typu obiekt w kraju. Prace budowlane rozpoczęły się we wrześniu 1901 roku w oparciu o założenia wybitnych fachowców, takich jak prof. Politechniki w Akwizgranie –Otto Intze (1843-1904), który zmodernizował ówczesne projekty zapór wodnych i opracował nową instrukcję dotyczącą technologii budowy tych masywnych obiektów. W dniu 05 października 1901 roku odbyło się uroczyste położenie kamienia węgielnego zapory z udziałem wielu gości. Słowa, jakie wówczas padły, mogą świadczyć o tym, jak duże znaczenie dla ochrony powodziowej terenów doliny rzeki Kwisa miała ta budowla: „Dolinom dla ochrony, falom na przekór, wszystkim dla ich dobra”. „Broń przed powodzią, pomnażaj dobrobyt, przynoś chwałę swemu budowniczemu”. Głównym budowniczym zapory był dr inż. Curt Bachmann, który kierował również budowami stopni wodnych w Pilchowicach, Złotnikach i Wrzeszczynie. Pierwsze napełnienie zbiornika miało miejsce we wrześniu 1905 roku (na wysokości prawie do korony przelewu – 15 mln m³), a już w październiku tego roku podjęto decyzję o próbnym spuszczeniu wody w maksymalnej ilości. Wówczas to Curt Bachman wygłosił słynne słowa, że „zapora ta przetrwa wszystkie czasy”. Z perspektywy lat można mu przyznać rację.

Budynek elektrowni wodnej Leśna budowano w latach 1906 – 1908. Stanął on ok. 100 m poniżej zapory. Najpierw zainstalowano w niej cztery turbiny Francisa, a następnie (w 1908 r.) dwie dalsze. Architektonicznie elektrownia wodna Leśna jest przykładem eklektyzmu. Koronę zapory zwieńcza fryz arkadowy noszący znamiona neoklasycyzmu. Bliżej prawego przyczółka wyłania się z korony zapory neogotycka wieżyczka. Wylot ze sztolni obiegowej ozdobiony jest nadbudówką w formie attyki. Kształty półkoliste są typowe dla późnej secesji, gdzie obok form organicznych na pierwszy plan wychodzą elementy geometryczne.

Typ elektrowni: zbiornikowa

Fotografie obiektu